در مصاحبه‌ی دیشبم در تلویزیون «کانال وان»، که در آن به نقد سخنان مارکو روبیو، وزیر امور خارجه‌ی ایالات متحده، می‌پردازم؛ کسی که به‌صراحت امپراتوری باستانی هخامنشی را نیرویی وحشیانه توصیف کرد.
او ایرانیان باستان را متهم کرد که سعی داشتند تمدن را نابود کنند و تقابل کنونی آمریکا با ایران را به‌عنوان ادامه‌ی همان نبرد باستانی جلوه داد.
چرا مقایسه جمهوری اسلامی با هخامنشیان صرفاً پروپاگانداست؟
روایت‌هایی که هخامنشیان را غارتگر و یونان را نجات‌بخشِ انحصاری بشریت معرفی می‌کنند، تجدیدنظرطلبی تاریخیِ ریشه‌دوانده در نگاه یوروپاسنتریک (اروپامحور) است. این دیدگاه هم از نظر تاریخی نادرست است و هم برای مبارزه‌ی کنونی مردم ایران به‌شدت مخرب است.
۱. سیر تکوین تمدن ادعای اینکه تمدن صرفاً در یونان ریشه داشته، منکر حقایق اولیه است:
- گهواره‌ی قانون: پایه‌های تمدن در ایلام و بین‌النهرین شکل گرفت (که هر دو در ایران باستان قرار داشتند). سومری‌ها شهرنشینی را به جهان هدیه دادند و بابلی‌ها «قانون‌نامه حمورابی» — نخستین قوانین مکتوب جایگزین کدهای قبیله‌ای انتقام‌جو — را تدوین کردند.
- وام‌گیری یونان: به دنبال بین‌النهرین و مصر، تمدن به یونان منتقل شد. در حالی که یونانی‌ها سهم بی‌نظیری در فلسفه داشتند، به‌شدت تحت‌تأثیر تمدن‌های شرقی بودند. بسیاری از یونانیان باستان ایرانیان را به‌شدت تحسین می‌کردند؛ گزنفون، مورخ یونانی، کتاب «کوروش‌نامه» (Cyropaedia) را نگاشت، اثر مشهوری که تماماً به ستایش فضایل و رهبری کوروش بزرگ اختصاص دارد.
- تقلید اسکندر: هنگامی که اسکندر هخامنشیان را سرنگون کرد، مستقیماً کشورداری و بوروکراسی آن‌ها را کپی‌برداری کرد، چرا که یونانی‌ها پیش از آن تنها بر دولت‌شهرهای کوچک حکومت می‌کردند.
۲. نفرت رژیم از هویت ایرانی پیوند دادن رژیم کنونی به هخامنشیان، ماهیت ضدایرانی آن را نادیده می‌گیرد:
- «پایگاه اسلامی»: جمهوری اسلامی هرگز هویت ملی باستانی ایران را به رسمیت نشناخته و این کشور را صرفاً به‌عنوان یک مرکز ایدئولوژیک برای جهان اسلام می‌نگرد.
- تخریب نمادها: در سال ۱۳۵۸، چهره‌های رژیم قصد داشتند تخت جمشید را تخریب کنند. تنها مقاومت مردم مانع از این کار شد.
- دشمنی با سنت‌ها: رهبران رژیم در گذشته نوروز را «جشن شاهان ستمگر» می‌نامیدند. امروزه نیز مهرگان پاک شده و چهارشنبه‌سوری با سرکوب شدید مواجه می‌شود.
۳. هدیه‌ای به جمهوری اسلامی جامعه‌ای که در برابر یک رژیم استبدادی ایستاده، برای مقاومت به ریشه‌های تاریخی خود پناه برده است. وقتی یک سیاستمدار غربی به تاریخ ایران توهین می‌کند، آسیبی به جمهوری اسلامی نمی‌زند — خودِ رژیم از آن تاریخ بیزار است. این کار تنها ایرانیان آزادی‌خواه را بیگانه می‌سازد. به جای روبه‌رو کردن مردم با رژیم، آن‌ها را وادار می‌کند تا از هویت تاریخی خود دفاع کنند و مرز میان مردم و حاکمان را محو می‌سازد. این بزرگ‌ترین هدیه‌ای است که غرب می‌تواند به استبداد حاکم بر ایران بدهد.
برای جلسات توجیهی، رسانه، پژوهش و درخواست‌های سخنرانی، لطفاً با من تماس بگیرید: siavash.soltani@siavashsoltani.com
#ایران #خاورمیانه #تاریخ #سیاست_خارجی